Kalabalık bir ortama girdiğinizde kalbinizin hızlandığını, "acaba yanlış bir şey mi söyledim" diye düşünüp durduğunuzu hayal edin. Bir de bunun üzerine dikkatinizin sürekli dağıldığını ve karşınızdaki kişinin sözünü farkında olmadan kestiğinizi ekleyin. İşte DEHB ve sosyal kaygı bozukluğunun bir arada yaşandığı kişilerin günlük gerçekliği tam olarak budur.
Araştırmalar, DEHB tanısı olan bireylerin yüzde 60 ile 70'inde aynı zamanda sosyal kaygı bozukluğunun da görüldüğünü ortaya koymaktadır. Bu iki durumun bu denli sık bir arada bulunması tesadüf değildir.
DEHB'nin sosyal kaygıyı tetiklemesi, aslında çok anlaşılır bir süreçtir. DEHB'li bireyler çocukluk döneminden itibaren sosyal ortamlarda zorluklarla karşılaşırlar. Dürtüsel davranışlar nedeniyle dışlanma, dikkatsizlik yüzünden konuşmaları kaçırma gibi deneyimler, zamanla sosyal ortamlardan kaçınma davranışına zemin hazırlar.
Bu iki durumun belirtileri birbirine şaşırtıcı derecede benzer görünebilir:
- Sosyalleşme güçlüğü: Her iki durumda da kişi "içine kapanık" görünür.
- Dikkatsizlik: Her iki durumda da kişi "dinlemiyor" gibi algılanır.
- Görevleri tamamlayamama: Farklı nedenlerle de olsa, her iki durumda da işler bitmez.
Bu benzerlikler, doğru tanı konmasını zorlaştırır. Tedavi sürecinde her iki durumun da ayrı ayrı değerlendirilmesi büyük önem taşır.
Günlük yaşamda uygulanabilecek stratejiler:
- Farkındalık ve gevşeme egzersizleri: Günde 10 dakikalık bir farkındalık pratiği bile fark yaratabilir.
- Günlük tutma: Düşünce ve duyguları yazıya dökmek hem kaygı tetikleyicilerini fark etmeye yardımcı olur.
- Yapılandırılmış rutinler: Düzenli bir günlük akış hem kaygıyı azaltır hem de organize olmayı kolaylaştırır.
- Sosyal becerileri adım adım geliştirme: Büyük gruplar yerine birebir sohbetlerle başlamak.
- Kendine şefkat gösterme: "Herkes hata yapar ve bu beni değersiz kılmaz" diyebilmek.
Pozitif Akademi Psikolojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi olarak Samsun'da, DEHB ve kaygı bozuklukları konusunda uzman desteği sunuyoruz. Siz de kendinizi veya çocuğunuzu bu yazıda anlattıklarımızda buluyorsanız, ilk adımı atmaktan çekinmeyin.
