Hayatın zorluklarına karşı ayakta kalabilme gücü, psikolojide "dayanıklılık" ya da "psikolojik sağlamlık" olarak adlandırılır. Zorbalık gibi tekrarlayan ve yıpratıcı deneyimler karşısında bu dayanıklılık, çocuğun en büyük iç kaynağıdır.
Düşüncelerimiz Duygularımızı Şekillendirir
Bilişsel davranışçı terapinin temel ilkelerinden biri şudur: Olaylar tek başına bizi üzmez; olaylara yüklediğimiz anlamlar bizi üzer. Bir çocuğun okulda alay edilmesi elbette kabul edilemez. Ancak bu deneyimin çocuğu ne kadar etkileyeceği, çocuğun bu olaya yüklediği anlama bağlıdır.
Üç Temel Düşünce Tuzağı:
- "Her şeyi mükemmel yapmalıyım." Bu inanç, en ufak başarısızlıkta çökmeye neden olur.
- "Herkes bana iyi davranmalı." Bu inanç, başkalarının davranışlarına aşırı bağımlı kılar.
- "Hayat kolay ve adil olmalı." Bu inanç, zorluklarda büyük hayal kırıklığına yol açar.
Duygusal Okuryazarlık
Çocuğunuza şunu öğretin: Her duygu geçerlidir. Kızmak normaldir, üzülmek normaldir, korkmak normaldir. Önemli olan bu duyguları fark etmek ve sağlıklı yollarla ifade edebilmektir. Duygu günlüğü tutmak, duygularını çizerek ifade etmek, güvendiği bir yetişkinle konuşmak ve nefes egzersizleri somut araçlardır.
İç Konuşmayı Dönüştürmek
Zorbalığa maruz kalan çocuklarda iç konuşma genellikle olumsuz bir hal alır. Bu düşünceleri fark etmeyi ve sorgulamayı öğretmek, dayanıklılığı artırmanın en etkili yollarından biridir:
- "Kimse beni sevmiyor" yerine "Bazı insanlar bana kötü davranıyor ama beni seven insanlar da var."
- "Ben değersizim" yerine "Başkalarının sözleri benim değerimi belirlemez."
- "Bu hep böyle devam edecek" yerine "Bu zor bir dönem ama geçecek."
Sosyal Destek Ağı
Güçlü bir sosyal destek ağına sahip çocuklar zorbalık karşısında çok daha dayanıklıdır. Ailede güvenli iletişim, en az bir güvenilir yetişkin figürü, sağlıklı arkadaşlık ilişkileri ve bir hobi veya spora katılım koruyucu faktörlerdir.
Psikolojik dayanıklılık bir gecede kazanılan sabit bir özellik değildir. O bir süreçtir; düşe kalka, deneyimleyerek ve büyüyerek inşa edilir. Çocuğunuza kendi değerini başkalarının davranışlarından bağımsız olarak bilmeyi öğrettiğinizde, ona verebileceğiniz en büyük armağanı vermiş olursunuz.
Pozitif Akademi Psikolojik Danışmanlık ve Eğitim Merkezi olarak Samsun'da zorbalık yaşayan çocuklara ve ailelerine bilişsel davranışçı terapi, bireysel danışmanlık ve psikoeğitim programları sunuyoruz. Randevu almak ya da detaylı bilgi edinmek için bizimle iletişime geçin.
